Tết Thanh minh của người Dao

Từ xa xưa, tết Thanh Minh (lễ tảo mộ) đã là một ngày quan trọng trong đời sống của người dân tộc Dao đỏ tỉnh Bắc Kạn. Để đón ngày lễ lớn này, đồng bào Dao đỏ cũng có những phong tục, tập quán mang đậm đà bản sắc văn hóa.

Khác với người Tày và các dân tộc khác thường ăn tết Hàn thực vào ngày mùng 3/3 âm lịch, đồng bào Dao đón tết “Tsềnh mềnh” (Tết Thanh Minh) đúng vào ngày Thanh Minh hằng năm. Gần đến ngày tết, các gia đình sẽ tìm ngày đẹp và đón thầy về cúng Thanh Minh (Búa tsềnh mềnh). Việc chuẩn bị cúng rất đơn giản, chỉ cần một con gà luộc, bánh dày không nhân và tiền giấy bản. Thầy cúng sẽ đặt đồ lễ trước bàn thờ và bắt đầu mời tổ tiên về ăn tết cùng gia chủ. Sau đó cả nhà sẽ ngồi lại nghe thầy cúng kể truyện từ xa xưa về gốc tích của ngày tết đặc biệt này.

Người Dao quan niệm rằng, nguồn gốc của mình ở rất xa, từ ngàn xưa do trời đất hạn hán, lũ lụt và chiến tranh liên miên nên đời này qua đời khác phiêu bạt đi nhiều nơi. Ngày nay, con cháu ở cách xa phần mộ không thể đến tận nơi thăm nom được, nên chỉ có thể gọi đến ăn tết sớm và gửi tiền để tổ tiên nhờ người sửa sang lại nhà cửa ở thế giới bên kia. Đồng thời, thầy cúng thay mặt gia đình cầu con cháu được yên lành, một năm gặp nhiều may mắn…

Đến đúng ngày Thanh Minh, từ sớm tinh mơ nhà nhà sẽ vang lên tiếng giã bánh dày quen thuộc, người người tấp nập ra vào chuẩn bị gà luộc, xôi đỏ đen để mang đi tảo mộ sớm. Những người khéo tay hơn sẽ làm tiền âm từ giấy bản, cắt các loại hoa hình tròn phối hợp nhau thành chùm sao cho thật đẹp mắt; quần áo giấy cũng được phân ra: nếu ở mộ của đàn ông có màu xanh, vàng và phụ nữ là màu đỏ, tìm.

Khi ra đến mộ ông cha, con cháu sẽ mang gà luộc, thịt lợn, cá, bánh dày, bánh kẹo và tiền giấy đặt trước mỗi mộ một vài thứ. Lúc này, một người đại diện sẽ bắt đầu khấn: Hôm nay là ngày Thanh Minh, tất cả con cháu mang đồ đến để mời tổ tiên về ăn uống. Con cháu cũng xin phép được sửa sang lại nhà cửa của ông bà, mong tổ tiên có linh thiêng thì phù hộ cho mùa màng bội thu, tiền tài phát đạt, học hành đỗ đạt… Sau đó, mọi người cùng nhau phát quang xung quanh, người xới cỏ, người đắp cho mộ thật cao, thật đẹp mắt.

Với quan niệm, sau khi Búa tsềnh mềnh, con cháu có thể đi sửa sang mộ bất cứ lúc nào nên người Dao đỏ thường đi tảo mộ ở các nơi xa trước và cùng nhau tập trung trong ngày Thanh Minh đi thăm những nơi gần xung quanh nhà. Đến khi công việc đã hoàn thành, cả dòng họ sẽ cùng nhau ăn một bữa cơm, thắt chặt thêm tình đoàn kết, thân thiết giữa những người có chung một dòng máu đào.

Từ ngàn xưa, đã có truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” tưởng nhớ công lao người đã khuất. Ngày nay, dù cuộc sống đã có nhiều đổi thay nhưng mọi người đều không quên đi công lao của những thế hệ đi trước. Vì vậy, dù ở bất cứ nơi đâu, công việc bận đến mấy thì đến tết “Tsềnh mềnh” con cháu đều dành thời gian để tìm về nguồn gốc của mình; đó là sự hiếu nghĩa với ông bà và tổ tiên của mỗi người./.

TRIỆU TÀI LONG

BÀI VIẾT CÙNG CHUYÊN MỤC

Trại sáng tác văn học nghệ thuật khu vực Đồng bằng Trung du và...

Từ ngày 20-27/9/2022, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Bắc Giang tổ chức Trại sáng...

Hội Văn học nghệ thuật hưởng ứng phong trào xây dựng nông thôn mới

Hưởng ứng phong trào xây dựng nông thôn mới của tỉnh, ngày 23/9/2022 các Hội: Văn học nghệ thuật, Chữ thập đỏ, Nhà báo,...

Triển lãm tranh cá nhân của họa sĩ Trần Giang Nam

Từ ngày 5-14/7/2022  hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam, hội viên Hội VHNT tỉnh Bắc Kạn diễn ra tại Nhà triển lãm 16...

Đoàn Nghệ sỹ Bắc Kạn đi thực tế sáng tác vùng cao

Trong hay ngày 4-5/6, các nghệ sỹ thuộc chuyên ngành Nhiếp ảnh và Mỹ Thuật của Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Bắc Kạn...

Hội Văn học nghệ thuật tỉnh tặng sách nhân ngày Văn hóa đọc

Vừa qua nhân ngày Văn hóa đọc Việt Nam 21/4/2022 Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh đã tặng sách gần 200 cuốn sách và...

Bài viết mới

View Counter

000394
Views Today : 3
Views This Month : 15
Views This Year : 973
Total views : 1451
Language
Skip to content