Lễ dâng cơm của người Dao Đỏ

Khoảng những ngày cuối tháng Chạp (tháng 12 âm) sau khi đã sắp xếp xong những công việc đồng áng, chuẩn bị đón Tết. Người Dao đỏ lại tìm Thầy về làm lễ thông báo Tết (búa nháng) mời tổ tiên về ăn Tết cùng con cháu. Thông thường lễ diễn ra khá gọn nhẹ mang ý nghĩa mời tổ tiên về cùng con cháu đón năm mới và để con cháu báo lại những điều đã làm được trong năm cũ và cầu mong tổ tiên tiếp tục phù hộ cho năm mới mưa thuận gió hòa, làm ăn thuận lợi. Đồng thời, thông qua các thầy, gia chủ cũng muốn được tổ tiên xua đi những bệnh tật, điều xấu cho tất cả các thành viên trong gia đình, dòng họ.

Thầy đang làm lễ dâng cơm

Đặc biệt, nếu gia đình nào có điều kiện sẽ làm thêm một lễ nữa là Lễ dâng cơm (Tsắm háng). Đây là nghi lễ bày tỏ lòng thành kính với tổ tiên và dâng những món ăn, quần áo, hoa quả cho tổ tiên để cùng con cháu hưởng những thành quả sau một năm làm việc vất vả. Theo anh Triệu Tiến Trư – là Thầy trực tiếp thực hiện nhiều lễ dâng cơm cho biết: đây không phải là nghi lễ bắt buộc mà chỉ là nhà nào có điều kiện mới làm, nếu trong năm đó nhà nuôi được con lơn to, con cháu về đông đủ, thì gia chủ sẽ mời Thầy về làm vào khoảng 25 – 30 tháng Chạp. Phần lễ quan trọng nhất là phải có lợn, hai đến ba con gà, mười chén cơm nếp mỗi chén cắm một đôi đũa và cắt thêm quần áo bằng giấy màu. Bên cạnh đó các thành viên trong nhà mua thêm hoa quả, bánh kẹo… tùy từng người muốn dâng lên lễ vật gì thì mua sắm thêm.

Sau khi mọi thứ đã chuẩn bị xong, phần nghi lễ diễn ra trong khoảng 3 tiếng, chủ yếu là việc của Thầy trình bày cùng tổ tiên về lý do của việc trình những đồ lễ lên và liệt kê đồ lễ con cháu đã chuẩn bị. Tiếp đó là phần được mọi người trong nhà chờ mong nhất chính là phần dâng lễ. Lúc này ai cũng háo hức chờ Thầy gọi đầu tiên vì theo quan niệm, người được tổ tiên gọi thông qua quẻ âm dương chính là người thành công nhất trong năm đó, có nhiều đóng góp cho gia đình, dòng họ, có thành tích nổi bật trong năm. Chỉ có người đầu tiên là người được các cụ chỉ đích danh để khai màn phần dâng cơm. Những người sau có thể không cần theo thứ tự. Đặc biệt, người được dâng cơm đầu tiên không nhất thiết phài là đàn ông trong nhà mà tất cả đều bình đằng: đó có thể là con dâu, con gái trong nhà nếu có thành tích học giỏi, dâu thảo… Mọi người khi dâng lễ sẽ lần lượt dâng hết những món không sao cho không để trùng nhau, đến khi tất cả các thành viên trong gia đình, dòng họ đã dâng hết thì lễ dâng cơm đã xong.

Tiếp đó là lễ (Dzáo xin) tắm cho tổ tiên, Thầy sẽ gọi gia chủ mang lên một chậu nước ấm để trước của chính, lấy hai chiếc que vót sẵn để ngang chậu nước rồi đặt tờ giấy bản ngang qua thanh tre, sau đó dùng chiếu che kín lại. Với ý nghĩa rằng sau khi đã ăn cơm xong thì để các cụ tắm rửa sạch sẽ và thay quần áo mới để cùng nhau đón Tết với con cháu.

Hiện nay, khi đời sống đã được nâng cao, nhiều gia đình người Dao đỏ có điều kiện tổ chức Lễ dâng cơm cho tổ tiên vào những dịp cận kề Tết. Đây cũng là dịp để con cháu trong nhà tụ họp đầy đủ cùng thực hiện những nghi thức bày tỏ lòng thành kính với tổ tiên, cùng nhau giữ gìn truyền thống quý báu đó. Lễ cũng cơm cũng trở thành một nét văn hóa đẹp, đặc sắc trong cồng đồng người Dao./.

TRIỆU TÀI LONG

BÀI VIẾT CÙNG CHUYÊN MỤC

Trại sáng tác văn học nghệ thuật khu vực Đồng bằng Trung du và...

Từ ngày 20-27/9/2022, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Bắc Giang tổ chức Trại sáng...

Hội Văn học nghệ thuật hưởng ứng phong trào xây dựng nông thôn mới

Hưởng ứng phong trào xây dựng nông thôn mới của tỉnh, ngày 23/9/2022 các Hội: Văn học nghệ thuật, Chữ thập đỏ, Nhà báo,...

Triển lãm tranh cá nhân của họa sĩ Trần Giang Nam

Từ ngày 5-14/7/2022  hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam, hội viên Hội VHNT tỉnh Bắc Kạn diễn ra tại Nhà triển lãm 16...

Đoàn Nghệ sỹ Bắc Kạn đi thực tế sáng tác vùng cao

Trong hay ngày 4-5/6, các nghệ sỹ thuộc chuyên ngành Nhiếp ảnh và Mỹ Thuật của Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Bắc Kạn...

Hội Văn học nghệ thuật tỉnh tặng sách nhân ngày Văn hóa đọc

Vừa qua nhân ngày Văn hóa đọc Việt Nam 21/4/2022 Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh đã tặng sách gần 200 cuốn sách và...

Bài viết mới

View Counter

000391
Views Today : 1
Views This Month : 12
Views This Year : 970
Total views : 1448
Language
Skip to content